Opinia Komitetu Regionów dot. „Strategii skutecznego wprowadzania w życie Karty Praw Podstawowych”
26 paź 2011
13:17
Komitet Regionów wyraża opinię na temat aktów prawnych Unii Europejskiej z perspektywy lokalnej i regionalnej, czyni to poprzez sporządzanie sprawozdań („opinie”) dot. wniosków Komisji Europejskiej.
Strategia skutecznego wprowadzania w życie Karty Praw podstawowych koncentruje się przede wszystkim na działaniach i procedurach Komisji Europejskiej i pozostałych instytucji UE. Mowa w niej o tym, że Komisja Europejska ma czuwać nad tym, aby wszystkie akty prawne UE, na każdym etapie procesu ustawodawczego, łącznie z wdrażaniem na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, były zgodne z Kartą Praw Podstawowych. Celem strategii jest, aby Unia stała się wzorem do naśladowania.
Karta Praw Podstawowych to zbiór fundamentalnych praw człowieka. Wraz z wejściem w życie Traktatu Lizbońskiego z dniem 1 grudnia 2009 r. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej stała się prawnie wiążąca. Prowadzi to do znaczącego wzmocnienia europejskiego systemu rządów prawa. Jest to krok milowy na drodze, którą rozpoczęto już kilkadziesiąt lat temu. Wcześniej to orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości zobowiązywało Unię do przestrzegania praw podstawowych. Obecnie Karta w jednym spójnym i prawnie wiążącym akcie prawnym gromadzi prawa podstawowe, które są wiążące dla wszystkich instytucji i organów UE. Polska tak samo jak Wielka Brytania ograniczyła dla swoich obywateli ochronę prawną Karty Praw Podstawowych poprzez przyjęcie dodatkowego protokołu, będącego częścią Traktatu Lizbońskiego. Wykluczone są w nim art. 1 i art. 2 Karty Praw Podstawowych.
W opinii Komitetu Regionów dot. „Strategii skutecznego wprowadzania w życie Karty praw podstawowych” :
-
następuje wzmocnienie praw podstawowych UE, jednak występują nieprawidłowości w korzystaniu z Karty praw podstawowych w praktyce;
-
Komitet zachęca władze lokalne i regionalne w państwach członkowskich do opracowania
i wdrożenia, drogą otwartych konsultacji z obywatelami i zainteresowanymi stronami, własnych kart praw podstawowych, które będą odpowiadały Karcie UE lub stanowiły jej rozszerzenie. Karta praw podstawowych UE dotyczy tylko ustawodawstwa unijnego, ważne jest natomiast, by prawa te były uwzględniane także w ustawodawstwie i procesie decyzyjnym na szczeblu lokalnym i regionalnym. Dzięki włączeniu obywateli będzie można poprawić wiedzę o ich prawach i obowiązkach, a także o Karcie. -
Komitet opowiada się za lepszym informowaniem obywateli, urzędników, władz lokalnych dot. wiedzy o Karcie praw podstawowych jako bezpośrednio obowiązującym prawie. Wiedza o Karcie praw podstawowych UE jest niska – nie tylko wśród obywateli, ale także wśród wielu władz lokalnych i regionalnych. Bardzo istotne jest jednak, by przestrzeganie praw podstawowych było zagwarantowane na wszystkich szczeblach sprawowania rządów, a być może szczególnie ważne jest to na szczeblu najbliższym obywatelom – zwłaszcza, że coraz więcej obywateli UE migruje, by żyć i pracować w innym państwie członkowskim i oczekuje poszanowania swych praw.
-
Komitet jest zdania że zaproponowana strategia powinna zawierać procedury jasno określone, tak by ocena skutków była jasna i rzetelna. Konkretnie chodzi o sformułowania co do procesu zasięgania opinii na etapie konsultacji – poszczególne podmioty muszą dysponować wystarczającym czasem i dostatecznymi możliwościami przekazania swojej opinii.