Laureat Nagrody Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego Edward Radziewicz

Edward Radziewicz – człowiek, który w najciemniejszych latach PRL potrafił jasno wskazywać drogę ku wolności – został tegorocznym laureatem nagrody Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego „Obrońca Praw Człowieka”. – Był taki czas, że to robotnicy dali nam wolność i to im ta nagroda się należy – mówił podczas uroczystości nagrodzony.

By system nie definiował naszego życia
Nagroda Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego „Obrońca Praw Człowieka” została przyznana Edwardowi Radziewiczowi 9 grudnia 2024 r. podczas uroczystego podsumowania „Obchodów Praw Człowieka na Pomorzu Zachodnim”, w przededniu Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka. W wydarzeniu uczestniczyła młodzież, organizacje pozarządowe, przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego i Sejmiku Województwa oraz ubiegłoroczna laureatka dr Maria Kubisa. Statuetkę symbolizujące zerwane kajdany wręczył laureatowi Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz.

– Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka został ustanowiony, żeby promować ideę równości, godności, sprawiedliwości, poszanowania praw każdego i każdej z nas, niezależnie od tego na jakiej szerokości geograficznej, w jakiej rodzinie czy w jakim systemie się urodziliśmy. Od tego ostatniego bardzo dużo zależy. Bardzo często ten system definiuje nasze życie. Czasami, w bardzo wielu miejscach na ziemi, ograniczając nasze możliwości rozwoju, oddychania pełną piersią – mówił podczas spotkania marszałek Olgierd Geblewicz.

Marszałek Olgierd Geblewicz przytoczył także słowa Jana Pawła II, że wolność nie jest nam dana raz na zawsze, ale jest ona nam zadana, podkreślając, że o wolność musimy cały czas troszczyć się, bo zawsze znajdzie się ktoś, kto będzie chciał nas jej pozbawiać. – To co jednak optymistyczne.  W naszych społecznościach znajdują się odważni, którzy wszelkim próbom zabrania wolności przeciwstawiają się – mówił marszałek Olgierd Geblewicz.

Świadectwo niezwykłej drogi życiowej
Przyznana nagroda jest wyrazem najgłębszego szacunku dla Edwarda Radziewicza za wkład w budowanie wolnej Polski. Życiorys i postawa Edwarda Radziewicza są świadectwem niezwykłej drogi życiowej, naznaczonej odwagą, poświęceniem i niezłomnością.

–  Przewodziłem robotnikom. Był taki czas, że to robotnicy dali nam wolność i to im ta nagroda się należy. A w związku z tym, że im przewodziłem, przyjmuję nagrodę, ale mówię, że w ich imieniu. Należało się to ludziom, którzy w tamtym czasie przywrócili nam wolność. Ja byłem tylko jednym malutkim elementem tego wszystkiego – mówił podczas spotkania w Urzędzie Marszałkowskim Edward Radziewicz.

Edward Radziewicz, uczestnik strajku sierpniowego w 1980 roku, od samego początku był związany z ruchem „Solidarność”. Jego nieugięta postawa i zaangażowanie w organizowanie struktur związku zawodowego w Porcie Szczecin – Świnoujście uczyniły go jedną z kluczowych postaci opozycji na Pomorzu Zachodnim. W styczniu 1982 roku, w jednym z najtrudniejszych momentów dla polskiego społeczeństwa, z odwagą współtworzył podziemne struktury „Solidarności”, mimo groźby represji ze strony aparatu bezpieczeństwa PRL.

Był internowany, zatrzymywany, przesłuchiwany przez Służbę Bezpieczeństwa. W 1982 roku spędził miesiąc w Zakładzie Karnym w Wierzchowie Pomorskim, gdzie trafił za swoją działalność opozycyjną. Pomimo tych trudności, nie zrezygnował z walki o prawa pracowników i wolność swojego narodu. Współpracował z pismem „CDN”, które było głosem wolności na Pomorzu, i przewodził Międzyzakładowemu Komitetowi Strajkowemu, odważnie negocjując w imieniu tysięcy pracowników.

W 1988 roku był członkiem Komitetu Założycielskiego „Solidarności” w Zarządzie Portu Szczecin – Świnoujście, a w czasie historycznych rozmów przy Okrągłym Stole kształtował przyszłość wolnej Polski. Po 1989 roku, jako przewodniczący zarządu regionu „Solidarności” do 1990 roku, kontynuował działalność na rzecz lepszych warunków pracy i przestrzegania praw człowieka w nowej rzeczywistości demokratycznej.

Apel do młodzieży
„Obrońca Praw Człowieka” Edward Radziewicz, podczas spotkania przedstawił młodzieży przejmującą lekcję historii, naznaczoną wydarzeniami z jego życia. – Dziś widzę na sali młodzież i do was mówię. Naprawdę trzeba cały czas mieć na oku, patrzeć co robią w waszym imieniu. Przygotujcie się do tego. Ja żyję 77 lat i przeszedłem wszystkie sprawy. Przygotujcie się, że jeszcze niejedna gehenna was czeka – powiedział Edward Radziewicz.

Nagroda została przyznana podczas „Obchodów Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka na Pomorzu Zachodnim”, które były wspólnie organizowane przez Urząd Marszałkowski wraz z Sekretariatem ds. Młodzieży Województwa Zachodniopomorskiego i Młodzieżowym Sejmikiem Województwa Zachodniopomorskiego oraz partnerami społecznymi.

O nagrodzie
Nagroda marszałka „Obrońca / Obrończyni / Obrońcy Praw Człowieka” przyznawana jest od 2021 roku. Otrzymać ją może osoba (lub grupa osób), która swoją postawą życiową i działaniami aktywnie wspiera propagowanie i egzekwowanie praw człowieka np. w zakresie równości w dostępie do edukacji, zdrowia, jawności działań władzy każdego szczebla, wolności zgromadzeń itp. Pierwszym laureatem nagrody w 2021 r. został Szymon Osowski, w 2022 r. – prof. Inga Iwasiów, natomiast w 2023 r. statuetkę otrzymała dr n. med. Maria Kubisa, ginekolog-położnik.

Statuetkę dla  „Obrońcy Praw Człowieka" wykonał pan Jerzy Lipczyński.

Galeria