Powyższe wymogi oznaczają, że od wejścia w życie nowelizacji ustawy o pożytku tj. od 12 marca br., konsultowanie aktów prawnych nie jest dobrą wolą władz lokalnych, lecz ich obowiązkiem. Organizacje – w przypadku braku takich konsultacji mogą się wręcz domagać i egzekwować uchwalenie przez radę zasad konsultacji. Zasady te mogą być też częścią programu współpracy.

 

W ustawie zapisano szerokie kompetencje rad pożytku publicznego. Obowiązkowy zakres obejmuje opiniowanie przez rady projektów strategii, projektów uchwał i aktów prawa miejscowego dotyczących sfery pożytku publicznego, w tym programów współpracy. Ponieważ zarówno dziedziny, w jakich działają organizacje, jak i sfera zadań publicznych wymieniona w art. 4 (33 różne przejawy życia społecznego i publicznego) są bardzo różnorodne i szerokie – może się okazać, że znaczna część projektów uchwał wymagać będzie konsultowania.

 

Niezależnie od powyższego obowiązku, szczególnej konsultacji wymaga uchwalenie rocznego lub wieloletniego programu współpracy samorządu z organizacjami pozarządowymi. Jej przebieg musi być wpisany w samym programie współpracy.

 

W tym miejscu, należy zaznaczyć, że konsultacje, to nie tylko poinformowanie organizacji o treści projektu uchwały. Informacja taka winna być ogólnodostępna, dla wszystkich mieszkańców za pośrednictwem Biuletynu Informacji Publicznej, ale nie spełnia ona jeszcze wymogu konsultacji. Zasady konsultacji uchwalane przez organ stanowiący, winny zawierać cztery podstawowe elementy:

 

-        sposób przekazywania środowisku organizacji lub radzie pożytku projektów uchwał (np.: wysyłka, poczta elektroniczna, strona internetowa, spotkania podczas których projekty są przedstawiane);

-        sposób zbierania uwag ze strony sektora pozarządowego (np.: skrzynka w urzędzie, adres poczty elektronicznej, osoba wyznaczona do przyjmowania uwag, spotkania poświęcone wysłuchaniu opinii);

-        sposób procedowania nad uzyskanymi uwagami (np.: przedłożenie ich komisjom rady, rozpatrzenie przez wójta, jako wnioskodawcę uchwały);

-        sposób przekazania organizacjom informacji zwrotnej o tym, czy ich uwagi zostały przyjęte, a jeśli nie to dlaczego.

 

Szczególnie istotne dla procesu konsultacji są zwłaszcza dwa ostatnie elementy, które gwarantują sektorowi pozarządowemu, że jego głos będzie wysłuchany. Władze samorządowe działają w ramach udzielonego im przez mieszkańców mandatu, wynikającego z wyborów. Nie muszą one uwzględniać uwag organizacji, gdyż to organy podejmujące decyzje ponoszą za nie odpowiedzialność. Kluczowym elementem jest jednak zagwarantowanie, że opinie sektora pozarządowego, zostaną nie tylko zebrane, ale także rozpatrzone. Stąd w uchwale należy kłaść nacisk na zapewnienie przepływu informacji w obie strony. Od władz lokalnych do organizacji powinny trafiać te wszystkie strategie, uchwały, dokumenty, które dotyczą ogółu mieszkańców lub też konkretnej grupy tożsamej z klientami organizacji pozarządowych. W przeciwnym kierunku spływać będą uwagi ze strony trzeciego sektora. Zwieńczeniem procesu konsultacji jest przyjęcie uwag bądź też ich odrzucenie, jednak do wnioskodawców powinno trafić uzasadnienie stanowiska, które przyjęły władze lokalne.

 

Tylko przy zapewnieniu powyższych warunków konsultacje będą przynosiły rzeczywiste efekty w postaci dobrych i ogólnie akceptowanych zapisów prawa miejscowego, a także będą stanowiły element wzajemnej edukacji i wymiany doświadczeń pomiędzy sektorem pozarządowym a władzami samorządowymi.

 

Więcej na: www.ngo.pl

 

 Wydział Współpracy Społecznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego realizując ustawowy obowiązek podjął czynności zmierzające do przyjęcia w drodze uchwały Sejmiku Województwa szczegółowego sposobu konsultowania z radą działalności pożytku publicznego lub organizacjami pozarządowymi i podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, projektów aktów prawa miejscowego w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji.

 

Z chwilą wejścia w życie ww. uchwały będziemy na bieżąco informować o podejmowanych działaniach w obszarze konsultacji.