W celu zobrazowania obecnego stanu współpracy w 6 wybranych do realizacji projektu JST zostanie przeprowadzone badanie oceny współpracy. Wdrożenie lokalnego indeksu jakości współpracy posłuży do zdiagnozowania braków oraz silnych stron współpracy. Temu celu posłuży również organizacja szkoleń warsztatowych dla przedstawicieli JST i NGO, gdzie uczestnicy omówią m.in. zasady i techniki wzajemnej współpracy.
 
Zrekrutowane samorządy samą wybiorą płaszczyznę współpracy, w ramach której będą realizowały działania z dwóch obligatoryjnych obszarów. Wdrożenie standardów przypisanych do konkretnych płaszczyzn będzie się odbywało przy współpracy animatora, przedstawicieli władz lokalnych oraz reprezentantów organizacji pozarządowych.

Poniżej przedstawiamy informacje nt. obligatoryjnych obszarów w ramach których realizowane będą działania projektowe.

Płaszczyzna I: Współpraca jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych w zakresie tworzenia polityk publicznych

Płaszczyzna zawiera opis rozwiązań, które dotyczą udziału NGOs i władz samorządowych w kształtowaniu polityk publicznych, strategii i programów.
Polityka publiczna rozumiana jest jako suma działań podejmowanych w celu rozwiązania najważniejszych problemów lokalnych społeczności.

Obszar 1. Współtworzenie przez samorząd terytorialny i organizacje pozarządowe strategii i programów realizacji polityk publicznych oraz rozwiązań instytucjonalnych

Obszar 2. Konsultowanie założeń projektów i aktów normatywnych oraz zasad realizacji innych przedsięwzięć

Profesjonalne planowanie i realizacja lokalnych polityk wymaga: • stworzenia klarownej strategii obejmującej kluczowe cele, rezultaty i działania, • wykorzystania wiedzy, umiejętności i doświadczeń partnerów, • przemyślenia tego, co lokalna społeczność chce osiągnąć i w jaki sposób. Narzędzia: tworzenie wieloletnich programów współpracy z NGOs; upublicznianie informacji o  tworzonych strategiach i programach.

Konsultacje społeczne: • uzyskiwanie opinii i stanowisk od podmiotów, których dotkną skutki proponowanych przez administrację działań, • mogą przyjmować dwie formy: tradycyjną (publikowanie projektów aktów prawnych, udostępnianie w formie drukowanej) oraz innowacyjną (interaktywne strony WWW, grupy fokusowe). Narzędzia konsultacyjne dostosowane są do lokalnych zwyczajów, zasobów i możliwości, ich wyniki są opracowywane i publikowane.

Płaszczyzna II: Współpraca jednostek samorządu terytorialnego z organizacjami pozarządowymi w zakresie realizacji zadań publicznych

Zadania publiczne to działania, które podejmuje administracja samorządowa w ramach ustaw określających zakres ich kompetencji. Płaszczyzna zawiera opis współpracy samorządu z organizacjami pozarządowymi przy realizacji zadań publicznych z wykorzystaniem różnych form współpracy finansowej i niefinansowej oraz partnerstwa.

Obszar 1. Realizacja zadań publicznych z wykorzystaniem form finansowych

Obszar 2. Realizacja zadań publicznych z wykorzystaniem form niefinansowych

Realizacja zadań publicznych: •  powinna opierać się na umowach wieloletnich, •  powiązana jest z przekazaniem środków przez samorząd na ich realizację uwzględniając jakość i efektywność, •  samorząd powinien rezygnować z bezpośredniego prowadzenia działań w obszarach, w których zadania te mogą przejmować NGOs. Narzędzia: procedura dostępu do ofert realizowanych ze środków publicznych; publikacja sprawozdań z realizacji zadań publicznych.

Realizacja zadań publicznych: •  wykorzystuje potencjał materialny jak i osobowy każdej ze stron, •  pozwala wykorzystać samorządowe zasoby komunalne  do realizacji zadań publicznych (np. zasady wynajmu lokali użytkowych), •  zobowiązuje NGOs do korzystania z mienia komunalnego na warunkach współpracy z innymi partnerami pozarządowymi. Narzędzia: korzystanie z sieci kontaktów samorządu (np. w mediach); patronaty; spotkania informacyjne.

Przez infrastrukturę należy rozumieć ogół lokalnie ukształtowanych czynników wpływających na funkcjonowanie organizacji pozarządowych oraz na współpracę pomiędzy sektorem samorządowym a trzecim sektorem (pozarządowym). W tej płaszczyźnie mieszczą się  zarówno instytucje działające na rzecz organizacji pozarządowych, dotyczące ich prawo miejscowe, jak i relacje oraz wzorce postępowań występujące w danym samorządzie.

Obszar 1. System wspierania inicjatyw obywatelskich i NGOs

Obszar 2. Wspieranie procesów integracji sektora organizacji pozarządowych

Wspieranie lokalnego społeczeństwa obywatelskiego: • powinno mieć charakter kompleksowy, • wymaga opracowania i wdrożenia systemu wsparcie dostosowanego do lokalnych potrzeb i możliwości, • dotyczy istniejących organizacji i nieformalnych oddolnych inicjatyw mieszkańców, ale wymaga także stworzenia warunków do zawiązywania się nowych organizacji pozarządowych i inicjatyw. Narzędzia: wsparcie w ramach sfery nr 33 ustawy opp; Pełnomocnicy ds. NGOs; COP.

Integracja organizacji pozarządowych i tworzenie partnerstw: • pozwala eliminować dublowanie realizacji zadań, • ogranicza konkurencję oraz pozwala pełniej wykorzystać posiadane zasoby i narzędzia, • wynika z przekonania NGOs o korzyściach z tego wynikających, • wymaga stwarzanie warunków sprzyjających integracji, np. możliwość wymiany poglądów, doświadczeń. Narzędzia: internetowe grupy problemowe i tematyczne; Rada Działalności Pożytku Publicznego.