Światowy Dzień FAS (Fetal Alcohol Syndrome), czyli Płodowego Zespołu Alkoholowego, obchodzony jest corocznie 9 września i rozpoczyna się zawsze o godzinie 9:09. Godzina i data zawierające powtarzające się dziewiątki odnoszą się do 9 miesięcy ciąży, które powinny przebiegać całkowicie wolne od spożywania alkoholu.
Cel i Misja Światowego Dnia FAS
Celem Światowego Dnia FAS jest podnoszenie świadomości społecznej na temat szkodliwości spożywania alkoholu w czasie ciąży oraz edukacja na temat jego negatywnego wpływu na rozwój płodu. Dlatego też dzień ten jest okazją do szerzenia wiedzy o konsekwencjach tego problemu zdrowotnego i promowania stylu życia wolnego od spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży.
Czym jest FAS i FASD?
FAS jest zespołem wad wrodzonych, które wynikają z ekspozycji płodu na alkohol spożywany przez matkę podczas ciąży. Dzieci dotknięte FAS mogą mieć poważne zaburzenia rozwoju fizycznego i umysłowego, w tym m.in. charakterystyczne zmiany w wyglądzie twarzy, wady serca, problemy z koordynacją ruchową oraz upośledzenie funkcji poznawczych.
FASD (Fetal Alcohol Spectrum Disorders) – Spektrum Poalkoholowych Wrodzonych Zaburzeń Rozwojowych. Jest to szerszy termin obejmujący różne stopnie i rodzaje zaburzeń rozwojowych, które mogą wystąpić u dzieci narażonych na działanie alkoholu w życiu płodowym. FASD obejmuje zarówno FAS, jak i inne formy uszkodzeń, które mogą różnić się stopniem nasilenia — od łagodnych trudności w nauce po ciężkie zaburzenia rozwojowe i neurologiczne. Spektrum tych zaburzeń może wpływać na życie dziecka przez wiele lat, często prowadząc do trudności w funkcjonowaniu społecznym.
Znaczenie Światowego Dnia FAS
Obchody Światowego Dnia FAS mają na celu nie tylko edukację i zwiększanie świadomości wśród społeczeństwa, ale także wspieranie rodzin dotkniętych problemem FASD. Z tej okazji na całym świecie organizowane są liczne kampanie informacyjne, konferencje i inne wydarzenia mające nie tylko informować o zagrożeniach związanych z piciem alkoholu w czasie ciąży, ale także dostarczać wiedzę na temat metod wsparcia i pomocy dla rodzin i dzieci dotkniętych FASD.
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego również corocznie włącza się w obchody Światowego Dnia FAS. W 2024 r. po raz kolejny wsparł dotacją w kwocie 50 000 zł Zachodniopomorską Fundację Pomocy Rodzinie „Tęcza serc”, która realizuje projekt „Wsparcie i profilaktyka w zakresie FAS/FASD”. Zaplanowane w ramach projektu działania wpisują się w cele i założenia Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2022-2026.
W ramach projektu przeprowadzane jest diagnozowanie FAS/FASD przez specjalistów z Ośrodka Diagnozy i Terapii FAS, a w zależności od potrzeb, zdiagnozowane osoby uczestniczą w różnych formach terapii, np.: integracji bilateralnej i sensorycznej, przetwarzania słuchowego, terapii dr Neuronowski, terapii ustno-twarzowej dr Masgutowej, terapii funkcji wykonawczych, psychologicznej, terapii traumy Somatic Experiencing lub w domowych programach terapeutycznych. W projekcie przewiduje się przeprowadzenie cyklu zajęć terapeutycznych metodą ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne, który ma zastosowanie we wspomaganiu prawidłowego rozwoju dziecka oraz korygowaniu zaburzeń.
W ramach projektu prowadzony jest dyżur specjalisty programu „Fastryga”, mający na celu udzielanie informacji o problematyce FASD, wsparcie rodziców w pracy z dzieckiem z FAS/FASD oraz kierowanie dzieci i dorosłych na diagnozę.
W projekcie utworzono grupę terapeutyczną dla opiekunów osób z ryzyka FASD, która jest jedną z form pomocy dla rodzin wobec wyzwań opiekuńczo-wychowawczych. Udział w grupie ma mobilizować do zmian i rozwoju osobistego oraz dać wsparcie w sytuacjach kryzysowych. Zmiany dokonane w myśleniu i w funkcjonowaniu opiekuna/rodzica mają pozytywnie wpłynąć na relacje z dzieckiem i poprawę jego funkcjonowania w rodzinie.
Dotychczas w ramach projektu „Wsparcie i profilaktyka w zakresie FAS/FASD” przeprowadzono 12 diagnoz FAS/ FASD u dzieci trwających łącznie 113 godzin, a różnym formom specjalistycznych terapii poddano 37 dzieci (łącznie 121 godzin terapii). Odbyło się również 12 godzin spotkań grupy wsparcia dla opiekunów.
We wrześniu rozpoczną się zajęcia grupowe dla dzieci i dorosłych Metodą Ruchu Rozwijającego wg Weroniki Sherborne. Nabór do grupy jest już zakończony. Nadal możliwy jest natomiast udział nowych opiekunów dzieci z FASD w grupie wsparcia. Spotkania odbywają się raz w miesiącu, w soboty w godzinach przedpołudniowych.

Dzień Otwarty Ośrodka Diagnozy i Terapii FAS
7 września 2024 r. (sobota) od godziny 10.00 do 14.00 w Zachodniopomorskiej Fundacji Pomocy Rodzinie „Tęcza serc” odbędzie się Dzień Otwarty Ośrodka Diagnozy i Terapii FAS, w ramach którego prowadzone będą bezpłatne porady specjalistów. 
Kontakt do Zachodniopomorskiej Fundacji Pomocy Rodzinie „Tęcza serc”:
ul. Kolumba 60
70-035 Szczecin
tel. 508 170 803
Na stronie internetowej Ośrodka Rozwoju Edukacji dostępna jest publikacja „Wsparcie dzieci i młodzieży z FASD oraz ich rodzin”, skierowana zarówno do pracowników systemu oświaty, jak i sektora zdrowia, a także rodziców i innych zainteresowanych, która w poszerzony sposób dotyka tej problematyki.
Link, pod którym można pobrać publikację:
https://ore.edu.pl/2024/06/publikacja-wsparcie-dzieci-i-mlodziezy-z-fasd-oraz-ich-rodzin/

Materiał o FAS wyemitowany przez TVP 3 Szczecin w Kronice: https://szczecin.tvp.pl/82217127/bezpieczna-dawka-alkoholu-nieistnieje-swiatowy-dzien-fas